Mr. Gibbs kan ook zeilen :-D

Voor wie op een dwaalspoor geraakte door de titel: Mr. Gibbs is de bijnaam die ik mijn stuurautomaat geef.
Sinds kort heb ik een Mr. Gibbs 3.0 aan boord, een Simrad TP22.
Meer over de installatie schreef ik in een eerdere blog.

Een goede week geleden deden we de maiden, op motor.
Ondanks de behoorlijke afwijking qua installatie tussen de voorschriften en de echte situatie deed de automaat het goed.
Nu was een tweede test aan de orde: hoe 'zeilt' Mr. Gibbs?

Aardig vroeg, hooguit een uurtje na 'zonsopgang', voer ik uit.
(Zonsopgang is wat optimistisch omschreven, het was grijs, koud, en nogal vochtig weer)
Uiteraard had ik weerom het brugje aan mijn been...  dat is een vast ingredient bij de zeiltochten, net zoals aardappelen bij uw menu thuis  :-D




Nog in het geultje kon ik de zeilen hijsen zodat ik mooi onder zeil aan de monding in het Volkerak kom.  Maar daar had ik het mezelf dan wel moeilijk gemaakt.  De wind was Oost, en ik wou naar de Volkeraksluizen zeilen.
Net toen ik op het Volkerak arriveerde passeerde er een ware trein van vrachtschepen uit het Schelde-Rijn kanaal.  Ik kon geen lang rak naar de overzijde maken, en moest dus voortdurend korte rakjes zeilen.  De vrachtschepen hadden voorrang, daar moest ik niet flauw over doen.
Her en der lag er nog een sportvissertje, dat maakte het nog wat uitdagender.

Als dan eindelijk die hele vloot voorbij was, en er ook geen tegenliggers meer waren, kon ik een lang rak zeilen en kon Mr. Gibbs op.  De koers was scherp en de wind tussen de 10 en 17kt.
De boot had een helling van 10 graden en in de vlagen tot 15 a 20 graden.





Bij de vorige boot, een Friendship 26, durfde de stuurautomaat in een vlaag, en bij grote helling, wat 'tilt' slaan.  Nu deed Mr. Gibbs het voortreffelijk.
Voorwaarde is wel dat je de zeilen goed trimt.  Als de trim goed zit, is de uitslag van de stuurautomaat bij de grootste correctie hooguit 2 a 3cm.

Stuurautomaat wordt opzij gehouden
door een eenvoudig touwtje.

Ik moest vorige keer ook nog een oplossing vinden om de stuurautomaat opzij te houden, als ik hem niet nodig heb. En wel zo, dat ik hem snel en makkelijk kan plaatsen en inschakelen wanneer nodig.
De beste oplossing tot nu toe is een simpel touwtje.

Overigens is mijn andere 'stuurautomaat', Mr. Gibbs 2.0, niet afgeschreven.
Dat eenvoudige stootwilletje is nog steeds handig om de helmstok even snel 'vast' te zetten als ik solo de boot de box invaar of uitvaar.
Gelukkig kunnen de gebroeders Gibbs het tot nu toe goed met elkaar vinden :-D

Redelijk rustig zeilweer om de stuurautomaat
te testen onder zeil

De solo-vlag.
Benieuwd hoe vaak je die ziet, in combinatie met
een stuurautomaat :-)

Mr. Gibbs 3.0.= de maiden

Het was eindelijk zover.  De Simrad TP22 kon zijn diensten bewijzen.
Het sokkeltje was klaar, het stopcontact geplaatst in de bakkist achteraan.
Met de grotere offset in het achterhoofd was ik benieuwd hoe deze stuurautomaat zich zou gedragen.
Zoals in mijn vorige blog beschreven, moest de afstand tot de as 46cm zijn, nu is die een slordige 88cm.  Hierdoor moet de reactie van de stuurautomaat feller zijn, dan normaal.

De eerste test was een traject op motor.  De wind stond uit een vervelende hoek om richting Numansdorp te varen, dus ideaal om mijn nieuwe Mr. Gibbs eens aan het werk te zetten.
Dat ging prima. Voor zo ongeveer een dik half uur mocht ie de steven richting Volkeraksluizen sturen.  De stuurautomaat deed het prima.  De uitslag nooit meer dan pakweg 3cm.

Onderweg moest ik wel een oplossing vinden om de stuurautomaat makkelijk opzij te hangen als hij niet nodig is. Dat werd een touwtje zoals ik vroeger ook op de FS22 deed.

Daags erna zat de wind beter, en konden we de weg terug wel goed zeilen.
Ook nu schakelde ik de stuurautomaat een poos in.
Zoals in de handleiding aangeraden trimde ik de zeilen zo goed mogelijk, en deed de stuurautomaat zijn werk naar behoren op een zowat halvewinds rak.
Ook nu was e uitslag niet te groot.

Voor een stukje rechtdoor varen zal deze stuurautomaat zijn werk vast prima doen.
Of hij ook goed werk gaat leveren als de boot wat helling heeft, dat moet ik nog uitzoeken.
Ook de prestaties in golfslag weet ik nog niet.

Wordt dus vast nog vervolgd.

Nieuwe stuurautomaat op onze Midget 26

We kozen uiteindelijk voor een Simrad TP22.
De Simrad TP10 zou theoretisch nog net volstaan voor een boot van 3,7 ton, maar dan is het beter om voor de Simrad TP22 te gaan. Die volstaat voor boten tot 5 ton.

De installatie-instructies zijn voor zowel de Raymarine TS2000 als de Simrad TP22 dezelfde:
tussen het pinnetje op je helmstok en het busje in de sokkel moet 595mm zijn, haaks op de helmstok gemeten.
Een andere parameter is dat de afstand vanaf de as van het roer tot aan het pinnetje op de helmstok 460mm moet zijn, maar daar kan je op de Midget 26 onmogelijk aan voldoen.
(Meer hierover in een aparte blog: https://mymidget26.blogspot.com/2019/08/mr-gibbs-dan-toch-maar-vervangen.html)

Door middel van een stuk karton en een vouwmeter begon ik een poging te ondernemen het zaakje in te meten en een sokkeltje te ontwerpen.  Geen sinecure, op een boot waar niks recht is :-D
In elk geval is de afstand van de roeras tot aan het pinnetje een 880mm, een stuk meer dan de voorgeschreven 460mm.
Dit betekent volgens mij alvast dat de functie 'Tack' met de stuurautomaat nooit zal werken.

 Na met opmeten maakte ik met een stuk meranti een sokkeltje.  Dit sokkeltje moest ik ietsje concaaf uitvijlen om het busje en het pinnetje op de juiste hoogte te krijgen.








De proefopstelling is nu gebeurd, het pinnetje in de helmstok geplaatst.
Ook is er een oplossing gevonden waar je de stuurautomaat plaatst als hij werkloos is.
De sokkel is weer mee naar huis om af te werken. Volgend weekend gaan we de maiden varen met Mr. Gibbs 3.0  :-)

Twee delen meranti samen kleven met epoxy

Een bezemsteel en een stuk schuurpapier deed de truc

De twee boogjes zijn een recupje van een oude beugel

Proefopstelling

Mr. Gibbs 3.0 in proefopstelling

Mr. Gibbs dan toch maar vervangen?

Enkele jaren terug, toen ik fanatiek rond zeilde met mijn Friendship 22, had ik een stuurautomaat gekocht, die het overigens fantastisch deed op dat bootje: een Simrad TP10.

Ik herinner me nog vrij goed de installatievoorschriften. Die moeten juist zijn.
En om dat te verwezenlijken moest ik echt wel creatief wezen.

Nu wil ik opnieuw een stuurautomaat, want mijn Mr. Gibbs 2.0 (het platte stootwilletje) werkt maar even, zeker geen langere stukken.

Er zijn, voor zover ik nu kan zien, twee opties:
- een Raymarine ST2000 die geschikt is voor boten tot 4,5 ton waterverplaatsing
- opnieuw een Simrad TP10 die geschikt is voor boten tot 3,7 ton waterverplaatsing en 32 voet lengte

Beide hebben o.a. als voorschrift dat het aangrijppunt op de helmstok op 46cm van de as moet zitten.
En daar zit het probleem: Als je een lijn trekt over de roerpinnen heen tot aan de helmstok zit dat punt veel verder naar achter, dan waar men doorgaans het aangrijppunt heeft.
Ik heb dit voorbije weekend opgemeten, en het voorgeschreven aangrijppunt op de foto gemarkeerd met een stukje tape.  Zoals u ziet, dat is erg ver naar achteren.


Navraag bij een watersportwinkel die een Raymarine aanbiedt, gaf volgende antwoord:

"Ik heb antwoord terug van de leverancier en die zegt dat ze geen garantie kunnen geven dat het systeem 100% goed werkt op uw boot. Dit in verband met dat uw roer wat u al zei niet recht is.

U kunt met de gegevens vanuit de handleiding kijken of de stuurautomaat past op uw boot maar de leverancier kan niet garanderen dat, als u onder zeil bent of met de motor vaart, de autopilot blijft werken. Het kan zijn dat hij dan van slag raakt en niet goed werkt.

Wat u kunt doen is zoeken of er andere booteigenaren zijn hun vragen hoe zei dat hebben opgelost met de autopilot."

Ik ben nu op zoek naar andere Midget 26-zeilers die een stuurautomaat geplaatst hebben om te informeren hoe hij geplaatst is, en of ze tevreden zijn van de werking.
Mocht u mij feedback kunnen geven, dan hoor ik het graag :-)

Installatie volgens de voorschriften?

Simrad TP10 bij de Midget Luna

Installatie op een andere Midget 26

Wispelturige helmstok

Echt solo heb ik met onze Dobber nog niet gezeild.
Wel heb ik tijdens onze (korte) tochten geoefend om zoveel mogelijk alleen te doen.
Uit de box vertrekken, in een box afmeren, aanleggen aan een wachtsteiger... zoveel mogelijk alles alleen doen.

Eén van de zaken die me meteen opviel is de 'wispelturige' helmstok.
Ik leg altijd in achteruit de box in. Het is veel makkelijker aan boord stappen achteraan dan vooraan, en al zeker met een engelse bulldog pup van 25kg :-D
Als ik de Dobber de box induw, dan draait de helmstok steevast de verkeerde kant op.
Ik had al een soort stuurautomaat aangelegd, daar is nu een kleine uitbreiding op:
een stukje rode 'zwembuis' dat ik onder de helmstok klem.
Als ik het niet nodig heb, leg ik het tussen het deksel achteraan en de opstaande kuiprand.

Nu leidt de helmstok gen eigen leven meer  :-P

Primitief stuur 'hulpmiddel'

Op mijn Friendship 22, en de Friendship 26 die te koop staat, had ik een stuurautomaat. 
Een Simrad TP10, Mr. Gibbs genaamd.

Op onze Midget zit geen stuurautomaat.  Nochtans wel nodig, want ik moet (voorlopig) het grootzeil aan de mast hijsen.
Na wat overpeinzen kwam ik op een simpel idee.  het kostte me enkel twee clamcleats, twee meter lijn van 5mm en een paar takelingen.
De foto's vertellen de werking wel  ;-)

Deze oplossing geeft me alvast wel een minuutje of twee om aan de mast wat te rommelen met het grootzeil.